marbelin

انواع سنگ یشم

انواع سنگ یشم را بشناسید

دو کانی قیمتی در طبیعت موجود است که به درستی به آنها یشم گویند. یکی از این کانی ها جیدیت (Jadeite) و دیگری نفرایت(nephrite)  است. نام یشم برای دو سنگ متفاوت به‌کار می‌رود که از کانی‌های سیلیکات متفاوت تشکیل شده‌اند. درعلوم گوهرشناسی از سال ۱۸۶۳ مشخص شد که یشم باید به دو کانی متفاوت اطلاق شود که عبارتند از جیدایت (Jadeite) و نفرایت (Nephrite) که هر دو در سنگ های Metamorphic و تحت فشار های زیاد تشکیل می شوند.پرفسور ای. دامور (A. Damour)، دانشمند فرانسوي كشف كرد كه واژه‌ي عمومي “يشم”، “يو” در زبان چيني، در حقيقت به دو كاني متفاوت اشاره دارد: “نفرايت Nephrite” و “جیديت Jadeit‌”. در چين به هر دوي اين كاني‌ها “زن‌يو Zhen yu” به معناي “يشم اصل” گفته مي‌شود. در حقيقت، تشخيص اين دو كاني از يكديگر حتي براي كارشناسان نيز دشوار است. اين دو سنگ درجه سختي، شكل ظاهري و ويژگي‌هاي عمل‌آوري متفاوتي دارند؛ آن‌ها داراي بافتي در هم پيچيده، سخت و متراكم هستند. علت آن‌كه اين دو كاني داراي خاصيت شكل‌پذيري بالايي هستند آن است كه داراي بافت در هم پيچيده مي‌باشند.

اگر چه  ای.جی. ورنر(A. G. Werner )، در سال ۱۷۸۸ اولین کسی بود که نام کانی نفرایت (nephrite) را به کار برد اما دامور اولین نفری است که ترکیب شیمیایی این ماده را تعیین کرد. دامور در اثر خود در سال ۱۸۴۶، ثابت کرد که نفریت گونه ای متراکم از مواد معدنی آمفیبول، ترمولیت (tremolite) و اکتینولیت (actinolite) است. سپس در سال ۱۸۶۳، دامور این کشف بسیار مهم مبنی بر این که یشم سبز یک گونه جداگانه و مجزا است را گزارش نمود. یشم سبز به عنوان عضوی از گروه پیروکسن (pyroxene) مواد معدنی، هم از نظر شیمی و هم ساختار داخلی با نفریت بسیار متفاوت است. بنابراین، نفریت دارای خواص مختلف و ظاهری متفاوت نیز هست.

این یافته ها انقلابی در نامگذاری یشم بوجود آورد و می بایست باعث می شدند که شناسایی، ارزیابی و بازاریابی جیدایت و نفرایت شود.

جیدایت (Jadeite)

این نوع یشم به رنگ های آبی، ارغوانی کمرنگ، قرمز، صورتی، نارنجی، زرد، قهوه ای، سفید، مشکی، خاکستری و سبز یافت می شود.  گرانترین نوع آن دارای سبز زمردی و نیمه شفاف (Imperial Jade) که معدن آن در برمه (میانمار) است.

جیدایت از گستردگی رنگ بیشتری نسبت به نفرایت برخوردار است. جیدایت خالص به رنگ سفید دیده می شود. در حالیکه Imperial Jadeite به دلیل وجود عنصر کرومیوم به رنگ سبز زمردی، رنگ سبز غیر زمردی به دلیل وجود عنصر آهن، رنگ ارغوانی کم رنگ به دلیل عنصر منگنز و آهن دیده می شوند. ولی رنگ های دیگر جیدایت همانند صورتی، قهوه ای، قرمز، آبی، نارنجی، زرد و مشکی به دلیل وجود کانی های مهمان در درون سنگ ایجاد می شوند.

این سنگ دارای خصوصیات زیر می باشد:

ترکیب شیمیایی: NaAlSi2O6

ساختمان کریستالی: منوکلینیک

سختی: ۷ – ۵/۶

وزن مخصوص: ۳۵/۳ – ۲۵/۳

ضریب شکست: ۶۶۵/۱

جلا: شیشه ای

نفرایت (Nephrite)

نوع دیگر یشم بوده که می تواند به رنگ های سفید-کرم و سبز یافت شود.

این سنگ دارای خصوصیات زیر می باشد:

ترکیب شیمیایی: Ca2(Mg,Fe)5Si8O22

ساختمان کریستالی: منوکلینیک

سختی: ۶ – ۵/۵

ضریب شکست: ۶۱۰/۱

وزن مخصوص: ۹۵/۲

جلا: روغنی تا شیشه ای

مقایسه بین نفرایت و جیدیت:

دیدگاهتان را بنویسید